Адабиёт ҳамчун низоми мураккаби маърифат дорои шаклу жанрҳои гуногун аст, ки ҳар яке дар шинохт ва инъикоси воқеияти зиндагии инсон ва ҷомеа вазифаи мушаххасро иҷро менамояд. Дар ин миён, насри хотиротӣ, бахусус жанри ёддошт, дар таърихи адабиёти ҷаҳон, аз ҷумла адабиёти тоҷику форс ҷойгоҳи вижа дорад. Зайниддин Маҳмуди Восифӣ бо «Бадоеъ-ул-вақоеъ», Аҳмадмахдуми Дониш бо «Наводир-ул-вақоеъ» ва устод Садриддин Айнӣ бо «Ёддоштҳо» аз ёддоштнависони барҷастаи адабиёти мо ба шумор мераванд. Ятимов Саймумин, сиёсатшиноси маъруфи тоҷик, арбоби давлатӣ, доктори илмҳои сиёсӣ, профессор ва узви вобастаи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, аз ҷумлаи он шахсиятҳоест, ки дар баробари иҷрои масъулиятҳои давлатӣ, натиҷаи таҷриба, мушоҳида ва хулосаҳои ҳаётии худро пайваста дар шакли мақола ва навиштаҳои таҳлилӣ манзури ҷомеа мегардонад.