ПАЁМИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ ВА НАҚШИ ОН ДАР РУШДИ СОҲАИ МАОРИФ

Паёми Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олӣ танҳо як ҳисоботи солона набуда, балки ҳуҷҷати муҳими сиёсӣ ва барномавӣ маҳсуб меёбад, ки дар он дурнамои рушди кишвар ва самтҳои афзалиятноки сиёсати дохилӣ ва хориҷро муайян менамояд. Дар ин миён соҳаи маориф мавқеи махсус дорад ва ҳамчун пояи асосии ташаккули захираҳои инсонӣ, рушди иқтисодӣ ва иҷтимоии кишвар баррасӣ мешавад.

Паём заминаи стратегӣ барои таҳкими низоми маорифи миллӣ ва баланд бардоштани сифати таълим мебошад. Соҳаи маориф ҳамчун омили асосии рушди устувори ҷомеа ва пешрафти давлат арзёбӣ шудааст. Пешвои миллат борҳо таъкид кардаанд, ки «сифати таълим омили асосии пешрафти давлат ва кафили ояндаи миллат мебошад». Маориф на танҳо ҳамчун воситаи интиқоли дониш, балки ҳамчун мактаби тарбияи насли худогоҳ, ватандӯст ва дорои маърифати миллӣ арзёбӣ мегардад. Таъкид мешавад, ки бе рушди ҳамаҷонибаи соҳаи маориф расидан ба ҳадафҳои стратегии давлат ғайриимкон аст.

Дар Паёми Пешвои миллат чанд самти муҳим барои рушди соҳаи маориф муайян гардидаанд. Аз ҷумла, баланд бардоштани сифати таълим тавассути такмили барномаҳои таълимӣ, ҷорӣ намудани технологияҳои рақамӣ ва усулҳои инноватсионӣ, рушди инфрасохтори муассисаҳои таълимӣ, аз ҷумла сохтмон ва таҷдид, муҷаҳҳазгардонии синфхонаҳо бо таҷҳизоти техникии муосир, ки фарогирии кӯдакон ба таҳсилоти миёна ба 98–99 фоиз расидааст. Ҳамзамон, зиёда аз 70 фоиз муассисаҳои таълимӣ бо техника ва воситаҳои таълимии муосир таъмин шудаанд.

Пешвои миллат таъкид менамоянд, ки «Омӯзгор шахсияти асосӣ дар раванди тарбияи инсон ва бунёди ҷомеаи мутамаддин мебошад». Барои баланд бардоштани касбияти омӯзгорон, зиёда аз 60%-и онҳо ба курсҳои такмили ихтисос ҷалб шудаанд ва маоши омӯзгорон дар давоми солҳои охир ба ҳисоби миёна 1,5–2 маротиба зиёд шудааст.

Рушди таҳсилоти касбӣ ва олӣ, ки бояд мутобиқ ба талаботи бозори меҳнат ва ниёзҳои иқтисоди миллӣ бошад. Айни замон, тақрибан 40–45 фоиз хатмкардагони мактабҳо ба муассисаҳои таҳсилоти олӣ ва касбӣ фаро гирифта шудаанд.

Таваҷҷуҳ ба фанҳои дақиқ, технологияҳои иттилоотӣ ва забонҳои хориҷӣ, ки барои рақобатпазирии ҷавонон дар арсаи байналмилалӣ аҳамияти калон дорад. Зиёда аз 30–35% ҷавонон ба омӯзиши фанҳои дақиқ ва технологияҳои муосир машғул мебошанд.

Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таъкид намудаанд: «Маориф бояд на танҳо дониш диҳад, балки ҳисси ватандӯстӣ, худшиносии миллӣ ва эҳтиром ба арзишҳои давлатӣ ва фарҳангиро дар шуури ҷавонон ташаккул диҳад». Ин суханон нишон медиҳанд, ки муассисаҳои таълимӣ бояд дар ташаккули шахсияти комил, масъул ва қонунпазир нақши фаъол бозанд.

Пешвои миллат афзудаанд, ки «бе илм ва инноватсия пешрафти давлат ғайриимкон аст». Аз ин ҷиҳат, ҷалби ҷавонон ба таҳқиқоти илмӣ, омӯзиши технологияҳои нав ва самтҳои техникӣ барои рушди иқтисоди рақамӣ ва инноватсионӣ аҳамияти махсус дорад. Зиёда аз 65% аҳолии кишварро ҷавонон ташкил медиҳанд ва қисми зиёди онҳо дар низоми таҳсил фаро гирифта шудаанд, ки ин омил барои ояндаи кишвар хеле муҳим мебошад.

Хулоса, бо дарназардошти маълумотҳои фоизнок ва иқтибосҳои Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, метавон хулоса кард, ки Паёми Пешвои миллат дар соҳаи маориф як санади роҳнамо ва барномаи мушаххаси рушди низоми таълимӣ мебошад. Афзоиши маблағгузорӣ ба соҳаи маориф, фарогирии баланди таҳсил, баланд гардидани сатҳи касбияти омӯзгорон ва ҷалби васеи ҷавонон ба илм нишон медиҳанд, ки сиёсати давлатии Тоҷикистон дар ин самт пайгирона ва самаранок амалӣ мешавад. Иҷрои дастуру супоришҳои дар Паём зикршуда ба ташаккули насли босавод, ватандӯст ва рақобатпазир заминаи устувор фароҳам меорад ва кафолати рушди устувори Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад.

Раҳматова Раҳиёнгул – муаллими калони кафедраи физикаи умумӣ ва назариявии факултети физика, математика ва информатикаи Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ